1. Vì sao đóng VCPMC rồi vẫn bị nơi khác hỏi thu?
Nhiều chủ quán bức xúc: vừa ký hợp đồng đóng phí cho VCPMC, ít lâu sau lại có tổ chức khác (RIAV hoặc IPCC) đến hỏi thu. Cảm giác đầu tiên là "bị thu trùng". Nhưng thực chất, một bài hát khi phát ra loa chứa tới hai lớp quyền riêng biệt — và mỗi lớp do một nhóm chủ sở hữu khác nhau nắm giữ.
2. VCPMC, RIAV, IPCC — mỗi bên đại diện quyền gì?
- VCPMC — Trung tâm Bảo vệ Quyền tác giả Âm nhạc Việt Nam, đại diện quyền tác giả: quyền của người sáng tác ra bài hát (phần nhạc và lời).
- RIAV — Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Việt Nam, đại diện quyền liên quan đối với bản ghi âm: quyền của nhà sản xuất bản ghi và người biểu diễn.
- IPCC — Trung tâm Thương mại hóa Tài sản Trí tuệ, cũng hoạt động trong mảng quyền liên quan, được một số hãng đĩa (trong nước và quốc tế) ủy quyền cấp phép sử dụng bản ghi.
Nói ngắn gọn: một bên lo phần "bài hát", các bên còn lại lo phần "bản thu âm cụ thể". Xem giải thích nền tảng: VCPMC là gì? Khác gì RIAV?
3. Thu nhiều bên như vậy có hợp pháp không?
Theo Luật Sở hữu trí tuệ, một tác phẩm âm nhạc được phát công khai làm phát sinh đồng thời quyền tác giả và quyền liên quan. Đây là hai loại quyền độc lập, thuộc về những chủ thể khác nhau. Vì vậy, việc các tổ chức đại diện cho từng loại quyền cùng thu tiền trên một bài hát là có cơ sở pháp luật — mỗi bên thu cho một loại quyền, không phải hai bên thu cùng một khoản.
Nói cách khác, đây không phải "thu trùng" theo đúng nghĩa. Tuy nhiên, do có nhiều tổ chức cùng hoạt động trong mảng quyền liên quan, chủ quán cần thận trọng xác minh để tránh đóng cho một đơn vị không thực sự được ủy quyền hợp pháp.
4. Chủ quán nên làm gì khi bị nhiều bên hỏi thu?
Thay vì đóng ngay hoặc từ chối thẳng, hãy làm đúng quy trình để bảo vệ mình:
- Yêu cầu xuất trình giấy ủy quyền: đề nghị tổ chức chứng minh họ được các chủ sở hữu quyền ủy quyền hợp pháp để thu.
- Hỏi rõ phạm vi đại diện: họ đại diện cho loại quyền nào và cho những tác phẩm/bản ghi nào — tránh trả cho phần đã đóng ở nơi khác.
- Ký hợp đồng ghi rõ loại quyền: hợp đồng phải nêu rõ đây là phí cho quyền tác giả hay quyền liên quan, thời hạn, phạm vi.
- Giữ lại toàn bộ chứng từ: hợp đồng và biên lai đã đóng, để xuất trình khi có đoàn kiểm tra hoặc khi một bên khác đến hỏi.
- Tham vấn khi chưa rõ: nếu còn phân vân về nghĩa vụ, nên hỏi trực tiếp Cục Bản quyền tác giả hoặc luật sư trước khi thanh toán.
Câu hỏi thường gặp
Đóng cho VCPMC rồi có phải đóng cho RIAV, IPCC nữa không?
Có thể, vì đó là hai lớp quyền khác nhau. VCPMC là quyền tác giả; RIAV, IPCC là quyền liên quan đối với bản ghi. Đóng VCPMC mới xong phần quyền tác giả. Chủ quán nên hỏi rõ phạm vi từng hợp đồng để biết mình đã hoàn thành nghĩa vụ nào.
Nhiều bên cùng thu một bài hát có phải là thu trùng, sai luật không?
Không. Một bài hát phát sinh hai quyền song song (tác giả và liên quan) thuộc các chủ thể khác nhau. Mỗi tổ chức thu cho một loại quyền, nên có cơ sở pháp luật, không phải hai bên thu cùng một khoản.
Làm sao biết bên đến thu có thật sự được ủy quyền?
Yêu cầu họ xuất trình giấy tờ chứng minh được chủ sở hữu quyền ủy quyền và nêu rõ phạm vi đại diện. Nếu chưa rõ, có thể xác minh với Cục Bản quyền tác giả trước khi đóng.
Nguồn tham khảo:
Luật Sở hữu trí tuệ (quyền tác giả & quyền liên quan) · Nghị định 134/2026/NĐ-CP · thông tin về VCPMC, RIAV, IPCC trên báo chí (Tuổi Trẻ, 07/2026).
Nội dung chỉ mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý. Đây là lĩnh vực đang có nhiều tổ chức cùng hoạt động; với trường hợp cụ thể, hãy xác minh với Cục Bản quyền tác giả hoặc luật sư.
Bài viết liên quan